Kto umawiał się z Pipa?

Pipa (lub Pipara) – córka Attalusa wodza Markomanów, według Aureliusza Wiktora konkubina lub nałożnica cesarza rzymskiego Galiena (260-268).

Pipa była córką Attalusa wodza germańskiego plemienia Markomanów. Została konkubiną, nałożnicą lub być może zakładniczką cesarza Galiena, który zawarł z jej ojcem układ. Na mocy tego układu Markomanowie osiedlili się w części Panonii Górnej (Pannonia Superior) z zadaniem strzeżenia granic cesarstwa. Być może Markomanowie przenieśli się w granice Imperium rzymskiego już za czasów Waleriana I (253-260), ojca Galiena. Mogło to mieć miejsce w 258, gdy groził kolejny najazd Markomanów po tym, jak w 254 zaatakowali ziemie sąsiadujące z cesarstwem rzymskim. Darzenie przez Galiena miłością córkę barbarzyńskiego króla i pozostawanie pod wpływem cudzoziemki, było dla Aureliusza Wiktora oraz autora Historia Augusta świadectwem upadku państwa i jedną z podstaw do surowej oceny rządów tego władcy.

Galienus, Publius Licinius Egnatius Gallienus (218-268) – syn Waleriana I, cesarz rzymski od 253 roku (jako współrządca) i samowładnie od 260. Z żoną Saloniną miał trzech synów: Waleriana II, Salonina i (prawdopodobnie) Maryniana. Jego panowanie jest okresem postępującego rozpadu imperium, z którym cesarz zdaniem historyków nie potrafił sobie poradzić.

Wstrzymał rozpoczęte przez ojca Waleriana prześladowania chrześcijan, argumentując, iż nie można siłą wymuszać przekonań religijnych.

Zreformował armię tworząc tzw. vexillationes – rezerwowe oddziały, stacjonujące na terytorium kraju, które w razie potrzeby ruszały do boju, a także wprowadzając duże oddziały jazdy, która dotąd pełniła tylko funkcje pomocnicze (dowódcą formacji jazdy został Aureolus, który później ogłosił się cesarzem).

Galien pozbawił senatorów wszelkich stanowisk w wojsku i administracji, zastępując ich ekwitami. Zdaniem Aleksandra Krawczuka akt ten przyczynił się do późniejszego przedstawiania postaci Galiena w niekorzystny sposób przez historyków pochodzących ze stanu senatorskiego.

Za panowania Galiena tereny cesarstwa nękane były atakami Persów, Franków, Alamanów i Gotów, którzy w 267 r. zdobyli Ateny. W Galii cesarski namiestnik Postumus ogłosił się cesarzem, tworząc oddzielne cesarstwo galijskie. Na wschodnich ziemiach zaś, faktyczną władzę objął król Palmyry Odenat usamodzielnił swój kraj włączony ponownie w granice imperium dopiero przez Aureliana. W 268 roku, podczas oblężenia Mediolanu, w którym bronił się uzurpator Aureolus, cesarz i jego żona oraz syn Marinianus zostali zamordowani w wyniku spisku dowódców.

Po śmierci został zaliczony w poczet bogów.

Galien żywo interesował się zagadnieniami filozoficznymi. Na jego dworze działał Plotyn, twórca neoplatonizmu.

Małżeństwo cesarza z Saloniną często uchodzi za przykład wyjątkowej wierności i zgodności małżonków, jednak pogląd ten w kontekście relacji historyków wydaje się błędny, gdyż zachowały się relacje o romansie cesarza z Piparą, córką króla Markomanów.